FUNKCJONOWANIE RODZIN ZASTĘPCZYCH W ŚWIETLE OBOWIĄZUJĄCYCH PRZEPISÓW PRAWA

Od dnia 1 stycznia 2012 roku problematykę rodzinnej pieczy zastępczej reguluje ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2017 roku, poz. 697) 

Rodzinna piecza zastępcza jest formą zapewnienia opieki dziecku pozbawionemu całkowicie lub częściowo opieki rodzicielskiej. Jest to przejściowa – okresowa forma opieki nad dzieckiem. W rodzinach zastępczych umieszcza się dzieci, których rodzice zostali trwale lub czasowo pozbawieni praw rodzicielskich lub gdy władza ta została im ograniczona. Umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej następuje na podstawie orzeczenia sądu i po uzyskaniu zgody rodziców zastępczych.

 Formami rodzinnej pieczy zastępczej są:

1)  rodzina zastępcza:

a)  spokrewniona,

b)  niezawodowa,

c)  zawodowa, w tym zawodowa pełniąca funkcję pogotowia rodzinnego i zawodowa specjalistyczna;

2)  rodzinny dom dziecka.

Wszystkie rodziny na ich wniosek mogą być wspierane na określonych zasadach przez rodziny pomocowe.

 Zadania rodziny zastępczej 

Rodzina zastępcza zapewnia dziecku całodobową opiekę i wychowanie, w szczególności:

  • traktuje dziecko w sposób sprzyjający poczuciu godności i wartości osobowej;
  • zapewnia dostęp do przysługujących świadczeń zdrowotnych;
  • zapewnia kształcenie, wyrównywanie braków rozwojowych i szkolnych;
  • zapewnia rozwój uzdolnień i zainteresowań;
  • zaspokaja jego potrzeby emocjonalne, bytowe, rozwojowe, społeczne oraz religijne;
  • umożliwia kontakt z rodzicami i innymi osobami bliskimi, chyba że sąd postanowi inaczej.

 Prawa dziecka w rodzinie zastępczej

Dziecko umieszczone w rodzinie zastępczej ma w szczególności prawo do:

  • utrzymywania osobistego kontaktu z rodziną naturalną i powrotu do rodziny naturalnej,
  • traktowania w sposób sprzyjający poczuciu godności i wartości,
  • praktyk religijnych zgodnych z wolą rodziców i potrzebami dziecka,
  • kształcenia, rozwoju uzdolnień, zainteresowań i indywidualności, zabawy i wypoczynku,
  • pomocy w przygotowaniu do samodzielnego życia,
  • wiedzy o swoim pochodzeniu, dostępu do informacji i wyrażania opinii w sprawach, które go dotyczą.

 Kto może ubiegać się o pełnienie funkcji rodziny zastępczej

Pełnienie funkcji rodziny zastępczej może być powierzone małżonkom lub osobie niepozostającej w związku małżeńskim, którzy:

1)  dają rękojmię należytego sprawowania pieczy zastępczej;

2)  nie są i nie były pozbawione władzy rodzicielskiej, oraz władza rodzicielska nie jest im ograniczona ani zawieszona;

3)  wypełniają obowiązek alimentacyjny - w przypadku gdy taki obowiązek w stosunku do nich wynika z tytułu egzekucyjnego;

4)  nie są ograniczone w zdolności do czynności prawnych;

5)  są zdolne do sprawowania właściwej opieki nad dzieckiem, co zostało potwierdzone zaświadczeniami o braku przeciwwskazań zdrowotnych do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka, wystawionymi przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej;

6)  przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

7)  zapewnią odpowiednie warunki bytowe i mieszkaniowe umożliwiające dziecku zaspokajanie jego indywidualnych potrzeb, w tym:

a)  rozwoju emocjonalnego, fizycznego i społecznego,

b)  właściwej edukacji i rozwoju zainteresowań,

c)  wypoczynku i organizacji czasu wolnego.

 Ponadto pełnienie funkcji rodziny zastępczej niezawodowej lub zawodowej może być powierzone osobom, które nie były skazane prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. W przypadku rodziny zastępczej niezawodowej co najmniej jedna osoba tworząca tę rodzinę musi posiadać stałe źródło dochodów.

Wniosek o ustanowienie rodziny zastępczej należy złożyć samodzielnie w Sądzie Rejonowym Wydział Rodzinny i Nieletnich w dwóch egzemplarzach. Do wniosku należy dołączyć przede wszystkim:

  • odpis aktu małżeństwa (w przypadku małżonków),
  • odpis aktu urodzenia dziecka obejmowanego pieczą zastępczą,
  • zaświadczenie o wysokości uzyskiwanego dochodu,
  • zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia,
  • poświadczenie zameldowania,
  • świadectwo ukończenia szkolenia dla rodzin zastępczych.

 Adopcja a rodzina zastępcza

 Rodzinę zastępczą tworzy się w celu zapewnienia dziecku (dzieciom) opieki z powodu wystąpienia w ich rodzinach różnego rodzaju sytuacji kryzysowych. Celem działania rodziny zastępczej jest wzmocnienie rodziny naturalnej, tak aby dziecko mogło do niej powrócić wzmocnione i wyposażone w umiejętności, np. tworzenia trwałych związków emocjonalnych. Utworzenie rodziny zastępczej nie powoduje powstania więzi rodzinno-prawnej pomiędzy opiekunami, a dzieckiem (w przeciwieństwie do adopcji, inaczej zwanej przysposobieniem). Oznacza to, że dziecko przyjęte do rodziny nie staje się dzieckiem tej rodziny, nie powstają też obowiązki i uprawnienia alimentacyjne czy dotyczące dziedziczenia, stan cywilny dziecka nie ulega zmianie, dziecko nie przyjmuje nazwiska opiekunów, a rodzina zastępcza nie przyjmuje pełni władzy rodzicielskiej nad dzieckiem.

 Formy rodzinnej pieczy zastępczej

 Rodziny spokrewnione to takie, w których opiekę i wychowanie nad dzieckiem przejmują członkowie rodziny dziecka zobowiązani do jego alimentacji, tj. wstępni (dziadkowie, pradziadkowie) lub rodzeństwo.

Rodziny niezawodowe to rodziny, które tworzone są przez małżeństwo lub osobę niepozostającą w związku małżeńskim niebędące wstępnymi lub rodzeństwem dziecka, w tym przez osoby z dalszej rodziny lub też zupełnie obce (niespokrewnione z dziećmi).

W rodzinie zastępczej niezawodowej lub zawodowej w tym samym czasie może przebywać łącznie nie więcej niż 3 dzieci lub osób, które osiągnęły pełnoletniość przebywając w pieczy zastępczej. W razie konieczności umieszczenia w rodzinie zastępczej licznego rodzeństwa jest dopuszczalne umieszczenie większej liczby dzieci.

W zawodowej rodzinie zastępczej umieszcza się dzieci na pobyt długoterminowy lub – w przypadku rodziny zastępczej zawodowej pełniącej funkcję pogotowia rodzinnego – na pobyt okresowy, do czasu unormowania sytuacji dziecka, nie dłużej niż na okres 4 miesięcy (w szczególnych sytuacjach pobyt może być przedłużony do 8 miesięcy lub do zakończenia postępowania sądowego o powrót dziecka do rodziny, przysposobienie lub umieszczenie w rodzinnej pieczy zastępczej). Rodzina zastępcza zawodowa specjalistyczna obejmuje opieką w szczególności dzieci niedostosowane społecznie oraz dzieci legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności, tj. z różnymi dysfunkcjami, problemami zdrowotnymi wymagającymi szczególnej opieki i pielęgnacji, a także małoletnie matki z dziećmi.

Wynagrodzenie  dla rodzin zawodowych wynosi 2.000 zł miesięcznie (brutto), w przypadku pogotowi rodzinnych –2.600 zł. miesięcznie (brutto).

W rodzinnym domu dziecka może przebywać łącznie nie więcej niż 8 dzieci lub osób, które osiągnęły pełnoletniość przebywając w pieczy zastępczej (lub w razie konieczności  liczniejsze rodzeństwo).

Rodzina pomocową

W rodzinie pomocowej może być umieszczone dziecko w przypadku czasowego niesprawowania opieki nad dzieckiem w związku z wypoczynkiem, udziałem w szkoleniu lub pobytem w szpitalu oraz w wyniku nieprzewidzianych trudności lub zdarzeń losowych w rodzinie zastępczej. Okres pobytu dziecka wynosi do 2 miesięcy.

 Rodziną pomocową może być:

- rodzina zastępcza niezawodowa, zawodowa lub prowadzący rodzinny dom dziecka,

- małżonkowie lub osoba niepozostająca w związku małżeńskim przeszkoleni do pełnienia funkcji rodziny zastępczej, prowadzenia rodzinnego domu dziecka lub rodziny przysposabiającej.

 Podstawą umieszczenia dziecka w rodzinie pomocowej jest umowa zawarta między Prezydentem a rodziną pomocową. W okresie pobytu dziecka rodzina otrzymuje świadczenie nie niższe niż 400 zł. miesięcznie.

ŚWIADCZENIA DLA RODZIN ZASTĘPCZYCH

Rodzinie zastępczej przysługuje comiesięczne świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania każdego umieszczonego w niej dziecka w wysokości odpowiedniej do sprawowanej formy opieki, tj.:

  • 660 zł. miesięcznie – w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej spokrewnionej;
  • 1000 zł. miesięcznie – w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka.

Dzieci posiadające orzeczenie o niepełnosprawności otrzymują dodatek w wysokości 200 zł Świadczenia przyznawane są na wniosek rodziny zastępczej, lub prowadzącego rodzinny dom dziecka złożony w powiatowym centrum pomocy rodzinie właściwym ze względu na miejsce zamieszkania.

Ponadto rodzinie zastępczej starosta może, na ich wniosek, przyznać:

  • dofinansowanie do wypoczynku poza miejscem zamieszkania dziecka;
  • świadczenie na pokrycie:
    • niezbędnych wydatków związanych z potrzebami przyjmowanego dziecka – jednorazowo,
    • wydatków związanych z wystąpieniem zdarzeń losowych lub innych zdarzeń mających wpływ na jakość sprawowanej opieki – jednorazowo lub okresowo.
  • środki finansowe na utrzymanie lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnego – rodzinie zastępczej niezawodowej i zawodowej;
  • świadczenie na pokrycie kosztów związanych z przeprowadzeniem niezbędnego remontu lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnego – raz do roku – rodzinie zastępczej zawodowej.

Rodziny zawodowe otrzymują oprócz świadczenia pieniężnego na utrzymanie każdego umieszczonego w niej dziecka, wynagrodzenie w wysokości minimum 2000zł miesięcznie, pogotowie rodzinne - nie niższe niż 2600zł miesięcznie.

Świadczenia dla rodzin zastępczych realizuje z upoważnienia Prezydenta Miasta Zamość Miejskie Centrum Pomocy Rodzinie w Zamościu przy ul. Partyzantów 3 pokój 305, tel. 84 677 66 22 w godzinach przyjęć tj. poniedziałek, środa, czwartek od 7.30 do 15.30, we wtorek od 8.00.do 16.30., w piątek od 7.30 do 15.00.

 

 Okres pobytu w rodzinie zastępczej

Dziecko może przebywać w rodzinie zastępczej do 18 roku życia. Pełnoletni wychowanek rodziny zastępczej może za zgodą rodziców zastępczych pozostać w rodzinie, która pełniła funkcję rodziny zastępczej również po osiągnięciu pełnoletniości nie dłużej jednak niż do ukończenia 25. roku życia, o ile spełnia warunki określone w art. 37 ustawy. W tym przypadku rodzinie nadal wypłacana jest wyżej opisana pomoc pieniężna.

 Pomoc dla rodzin zastępczych na dotychczasowych zasadach

  • Zgodnie z art. 226 ust.5 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej istniejące rodziny zastępcze na swój wniosek pozostać na dotychczasowych zasadach co oznacza rodzina zastępcza otrzymuje pomoc pieniężną przeznaczoną na pokrycie kosztów utrzymania umieszczonych w tej rodzinie dzieci/ lub dodatki do świadczeń na zasadach określonych w ustawie o pomocy społecznej (w brzmieniu Dz.U.Nr 175, poz. 1362 ze zm.).

Organizator Pieczy Zastępczej i Wspierania Rodziny w Zamościu

 Do zadań organizatora pieczy zastępczej należy między innymi: prowadzenie działalności diagnostyczno-konsultacyjnej, której celem jest pozyskiwanie, szkolenie i kwalifikowanie osób zgłaszających gotowość do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej oraz prowadzenia rodzinnego domu dziecka, a także szkolenie i wspieranie psychologiczno- pedagogiczne osób sprawujących rodzinną pieczę zastępczą oraz rodziców dzieci objętych tą pieczą. Ponadto Organizator Pieczy Zastępczej i Wspierania Rodziny prowadzi poradnictwo psychologiczno-pedagogiczne oraz porady prawne, grupy wsparcia oraz nawiązuje współpracę z wolontariuszami.

Organizator Pieczy Zastępczej i Wspierania Rodziny w Zamościu realizuje dodatkowo zadania z zakresu wspierania rodziny m.in. poprzez wsparcie asystentów rodziny, poradnictwo.

Szczegółowe informacje dotyczące zadań organizatora można uzyskać w zakładce Organizator Pieczy Zastępczej.

 

Jak uzyskać pomoc ?

W celu uzyskania szczegółowych informacji, osoby zainteresowane utworzeniem rodziny zastępczej powinny skontaktować się z Organizatorem Pieczy Zastępczej i Wspierania Rodziny w Zamościu przy ul. Prusa 2 tel. 84 627 07 73 w godzinach przyjęć od poniedziałku do piątku od 7.30 do 18.00.

W sprawie przyznania świadczeń dla rodzin zastępczych należy zwrócić się do Miejskiego Centrum Pomocy Rodzinie w Zamościu przy ul. Partyzantów 3 pokój 305, tel. 84 677 66 22 w godzinach przyjęć tj. poniedziałek, środa, czwartek od 7.30 do 15.30, we wtorek od 8.00.do 16.30., w piątek od 7.30 do 15.00.

Powrót

Załączniki

Brak załączników w dokumencie.

Metryka dokumentu

ukryj
Tytuł dokumentu:FUNKCJONOWANIE RODZIN ZASTĘPCZYCH W ŚWIETLE OBOWIĄZUJĄCYCH PRZEPISÓW PRAWA
Podmiot udostępniający informację:Miejskie Centrum Pomocy Rodzinie
Informację opublikował:Paweł Michalski
Informację wytworzył:
Data na dokumencie:Brak
Data publikacji:10.04.2013 11:57

Rejestr zmian dokumentu

pokaż